بەرەبەیانی ١٠ی نیسان، شی جینپینگ، سکرتێری گشتی کۆمیتەی ناوەندی CPC لەگەڵ شاندێکی کوومیتانگ بە سەرۆکایەتی ژێنگ لیوێن سەرۆکی پارتی کۆمیتانگ لە پەکین کۆبووەوە.

شی جینپینگ بەخێرهاتنی شاندەکەی کرد بە سەرۆکایەتی ژێنگ لیوێن. ئاماژەی بەوەشکرد، کۆبوونەوەی سەرکردەکانی حزبی شیوعی چین و کوومینتانگ دوای دە ساڵ گرنگییەکی زۆری هەیە بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو حزب و لە سەرانسەری گەرووی تایوان. خەڵکی هەردوو دیوی گەرووەکە سەر بە نەتەوەی چینین. خەڵکی هەموو نەتەوەکان، لەوانە ئەوانەی لە تایوانن، بەشدارییان کردووە لە بنیاتنانی وڵاتێکی یەکگرتووی فرە نەتەوەیی، نووسینی مێژووی شکۆمەندی چین، دامەزراندنی شارستانیەتێکی شایستەی چینی، بەرزکردنەوەی ڕۆحی نیشتمانپەروەری گەورە و بە توندی چەسپاندنی ئەو باوەڕە کە خاک دابەش نابێت، نەتەوە دابەش نابێت و شارستانیەت ناتوانرێت ببڕدرێت. ئەمەش نەتەوەی چین پاڵدەنێت بۆ هەوڵدان بۆ خۆنوێکردنەوە و بەردەوامیی بێ پچڕانی شارستانیەتی چینی مسۆگەر دەکات. شی جینپینگ جەختی لەوە کردەوە کە هەرچۆنێک بێت بارودۆخی نێودەوڵەتی یان بارودۆخی سەرانسەری گەرووی تایوان بگۆڕێت، ئاراستەی گەورەی گەنجبوونەوەی نەتەوەی چین ناگۆڕێت، هەروەها ڕەوتی گشتی هاووڵاتیانی هەردوو دیوی گەرووەکەش گۆڕانکاری بەسەردا نایەت. هەموو هاووڵاتیانی هەردوو دیوی گەرووی تایوان تامەزرۆی ئاشتی و سەقامگیری لە سەرانسەری گەرووەکە و باشتر و پەرەسەندووتر پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان و ژیانێکی باشترن. ئەمەش بەرپرسیارێتییەکی حەتمی کوومیتانگ و حزبی شیوعی چینە و هەروەها هێزی بزوێنەری هاوکارییە. ئێمە ئامادەین لەگەڵ هەموو لایەنە سیاسییەکان و گروپەکان و تاکەکان لە هەموو چین و توێژەکانی ژیانی تایوانەوە، بە کوومینتانگەوە، لەسەر بنەمای سیاسی هاوبەشی پابەندبوون بە کۆدەنگی ساڵی ١٩٩٢ و دژایەتیکردنی (سەربەخۆیی تایوان)، بۆ پێشخستنی ئاڵوگۆڕ و گفتوگۆ، هەوڵدان بۆ ئاشتیی گەرووەکان، بۆ خۆشگوزەرانی گەلەکەمان، بۆ گەنجبوونەوەی نەتەوەیی، و بە توندی پشتگیری لەوە بکەین کە داهاتووی پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان لە دەستی خودی گەلی چیندایە.

شی جینپینگ چوار خاڵی بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان خستەڕوو:

یەکەم: بەرزڕاگرتنی تێگەیشتنی دروست بۆ بەرەوپێشبردنی هاوسەنگی ڕۆحی. خەڵکی هەردوو دیوی گەرووەکە ڕەگ و زمان و نەتەوەی یەکتریان هەیە و بە خوێنەوە بەستراون؛ ئەوان کۆمەڵگەیەکن کە داهاتوویەکی هاوبەشیان هەیە. وەک یەک بنەماڵە، تا ئەو کاتەی باس و مشتومڕ دەکەین، هیچ دژایەتی و جیاوازییەکی سەرنەکەوتوو نییە. جیاوازی لە سیستەمی کۆمەڵایەتیدا بیانوو نییە بۆ دابەشبوون. کوومیتانگ و حزبی شیوعی چین و هەروەها خەڵکی هەردوو دیوی گەرووی تایوان، پێویستە هەڵوێستی نەتەوەیی خۆیان بپارێزن و کولتوری چینی بپارێزن و بەرەوپێش ببەن، پەیوەندی خۆیان بە نەتەوە و کولتوور و نیشتمانی دایکی گەورەی چینەوە بەهێز بکەن و خواست و هێز و متمانە بەخۆبوونیان بەرز بکەنەوە بۆ ئەوەی ببنە چینی ڕەسەن.

دووەم: پێویستە پەرەپێدانی ئاشتیانە بپارێزین بۆ پاراستنی نیشتیمانی هاوبەشمان. چینی وشکانی و تایوان سەر بە یەک چینن و چین ماڵی هاوبەشی گەلی چینە. بۆ پاراستن و بنیاتنانی ئەم ماڵە هاوبەشە، بنەمای بنەڕەتی بۆ هاووڵاتیانی هەردوو دیوی گەرووی تایوان پابەندبوونە بە کۆدەنگی ساڵی ١٩٩٢ و دژایەتیکردنی (سەربەخۆیی تایوان). جەوهەری ئەمەش دانپێدانانە بەوەی کە هەردوو دیوی گەرووەکە سەر بە یەک چینن. هاوسەنگی خۆشگوزەرانی دەهێنێت. ئێمە پێشوازی لە هەر پێشنیارێک دەکەین کە یارمەتیدەر بێت لە پەرەپێدانی ئاشتیانەی پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان و هەموو هەوڵێک دەدەین بۆ بەدیهێنانی ئەمە. سەربەخۆیی تایوان هۆکاری تێکدانی ئاشتییە لە گەرووی تایوان و هەرگیز تەحەمول ناکەین و تەسلیمی ئەوە نابین. کوومیتانگ و حزبی شیوعی چین و هەروەها خەڵکی هەردوو دیوی گەرووەکە، دەبێ مافی نەتەوەیی بپارێزن و دژایەتی مەیلی جیاکاریی سەربەخۆیی تایوان و دەستێوەردانی دەرەکی بکەن و پەرە بە پەرەپێدانی ئاشتیانەی پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان بدەن و بەبڕیارانە ماڵی هاوبەشی گەلی چین بپارێزن.

سێیەم: پێویستە ئاڵوگۆڕ و یەکگرتن بەهێز بکەین بۆ باشترکردنی گوزەرانی گەلەکەمان. ئامانجی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان گەرووەکان ئەوەیە کە هاووڵاتییانی هەردوو دیوی گەرووەکە بتوانن ژیانێکی باشتر بژین. ئێمە بەردەوام دەبین لە بەرزڕاگرتنی چەمکی برایەتی بڕینی گەرووەکان و چالاکانە کاری خێرخوازی ئەنجام دەدەین بۆ کەمکردنەوەی ئەو سەختییانەی کە ڕووبەڕووی هاووڵاتیانی تایوانیمان دەبنەوە. نیشتمانی دایکمان شانازی بە شاخ و ڕووباری مەزن و بازاڕێکی فراوانەوە دەکات. بەخێرهاتنی هاووڵاتیانی تایوانی دەکەین بۆ گەڕانەوە بۆ ماڵەوە، پێشوازی لە گەنجانی تایوان دەکەین بۆ هاتنی بۆ وشکانی بۆ ئاڵوگۆڕ و گەشەپێدان، هەروەها پێشوازی لە بەرهەمی کشتوکاڵی و ماسی تایوانییەکان و کاڵای کوالیتی بەرز دەکەین بۆ هەموو ماڵێک لە وشکانی. کوومیتانگ و حیزبی شیوعی و هاونیشتمانیان لە هەردوو دیوی گەرووەکە، دەبێ پێکەوە کار بکەن بۆ فراوانکردنی ئاڵوگۆڕ و کارلێک و یەکگرتن لە نێوان گەرووەکاندا بۆ بەرزکردنەوەی برایەتی و خۆشگوزەرانی هاووڵاتیانی هەردوولا.

چوارەم: پێویستە خۆڕاگر بین لە بەدیهێنانی گەنجبوونەوەی گەورەی نەتەوەی چین بە یەکڕیزی و خەبات. ئەمساڵ ١٦٠ ساڵەی لەدایکبوونی دکتۆر (سون یات-سین) (دامەزرێنەری کۆمینتانگ – ١٩١٢) تێدەپەڕێت. بوژانەوە و یەکگرتنەوەی چین ئەو ئامانجە بوو کە بە درێژایی ژیانی بەدوایدا دەگەڕا. ئەمڕۆ بە تایبەتمەندی چینی سەرکەوتوانە دەستمان بە ڕێگای مۆدێرنیزاسیۆن کردووە و گەنجبوونەوەی گەورەی نەتەوەی چینیش ڕێگری لێناکرێت. ئێمە دڵنیاین کە خەڵکی تایوان زیاتر و زیاتر بە دروستی لە سیستەمی کۆمەڵایەتی و ڕێڕەوی گەشەسەندنی وشکانی سەرزەوی تێدەگەن و بە تەواوی درک بەوە دەکەن کە داهاتووی تایوان لە نیشتمانێکی بەهێزدایە، هەروەها بەرژەوەندی و خۆشگوزەرانییان لەگەڵ گەنجبوونەوەی گەورەی نەتەوەی چینیدا تێکەڵ بووە. هەروەها ئەمساڵ سەرەتای پلانی پێنج ساڵەی پازدەهەمین وشکانییە. ئێمە ئامادەین دەرفەت و دەستکەوتەکانی گەشەپێدان لەگەڵ خەڵکی تایوان هاوبەش بکەین و پێکەوە کار بکەین بۆ بەرزکردنەوەی ئابووری نەتەوەی چین. کوومیتانگ و حزبی شیوعی پێویستە متمانەی سیاسی یەکتر بەرزبکەنەوە، کارلێکی ئەرێنی بپارێزن، خەڵکی هەردوو دیوی گەرووی تایوان یەکبخەن و پێکەوە کاربکەن بۆ دروستکردنی ئایندەیەکی گەش بۆ یەکگرتنەوە و گەنجبوونەوەی نەتەوەیی.

ژێنگ لیۆنگ ڕایگەیاند کە خەڵکی هەردوو دیوی گەرووی تایوان نەوەی ئیمپراتۆری زەردن، سەر بە هەمان نەتەوەی چینین، لە ژێر کاریگەری کولتوری چینین و هەموویان چینین- یەک خێزان. پێویستە پێکەوە کاربکەن بۆ بەرەوپێشبردنی گەنجبوونەوەی چین وەک ئەوەی دکتۆر سون یات-سین پێشنیاری کردووە. کوومیتانگ و حزبی شیوعی پێویستە بنەما سیاسییە هاوبەشەکانی کۆدەنگی ساڵی ١٩٩٢ بپارێزن، دژایەتی سەربەخۆیی تایوان بکەن، متمانەی سیاسی یەکتر بەرز بکەنەوە، لە پلاتفۆرمی پەیوەندییەکان کەڵک وەربگرن، خۆیان تەرخان بکەن بۆ پاراستنی مێژووی چین و بەرەوپێشبردنی کولتوری چین، پێشخستنی ئاڵوگۆڕ و هاوکاری لە بوارە جیاوازەکانی وەک ئاڵوگۆڕی نەتەوەیی، چالاکییەکانی نەتەوەیی، ئابووری و بازرگانی، و کولتوور، پشتیوانی گەنجان، ئاڵوگۆڕ و گەشەپێدان، بەرزکردنەوەی خۆشگوزەرانی گشتی خەڵک، پێشخستنی گەشەپێدانی ئاشتیانەی پەیوەندییەکانی گەرووەکان، دروستکردنی داهاتوویەکی گەش بۆ ئەم پەیوەندییانە، و بەدیهێنانی گەنجبوونەوەی گەورەی نەتەوەی چین.

*(ژێنگ لیوێن) لە تایوان کێیە؟
-ژێنگ لیوێن لە تشرینی دووەمی ساڵی ٢٠٢٥ ەوە وەک سەرۆکی پارتی کوومیتانگ (KMT) کە پارتی سەرەکی ئۆپۆزسیۆنی تایوانە، کاری کردووە، سیاسەتمەدار و پارێزەرێکی دیارە، بە هەڵوێستی لایەنگری پەکین ناسراوە و لە ئێستادا سەرکردایەتی هەوڵێکی دەگمەنی دیپلۆماسی دەکات بۆ بەرەوپێشبردنی دیالۆگ لە نێوان پارتەکە و چین.
ڕاستییە سەرەکییەکان سەبارەت بە هەڵوێستەکەی:
سەرۆکی ئۆپۆزسیۆن: سەرکردایەتی کوۆمینتانگ دەکات کە کاریگەرییەکی بەرچاوی لە ئەنجومەنی یاسادانان (پەرلەمان)دا هەیە.
سەردانێک بۆ چین: یەکەم سەرۆکی پارتی کوومینتانگە کە لە ماوەی دە ساڵدا سەردانی چین دەکات، لە سەردانێکدا کە ئامانجی “ڕێگریکردن لە شەڕ” و دروستکردنی متمانەی یەکترە.
ئاراستەی سیاسی: ڕەخنەگرێکی سەرەکییە لە زیادبوونی بودجەی بەرگری تایوان و ئامانجی نێوەندگیرییە بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکانی ناوچەکە.

سەرچاوە/ نووسینگەی کاروباری تایوان لە حکومەتی شارەوانی میللی پەکین، قەزای شیچێنگ، پەکین