مەشخەڵ كەوڵۆسی

بەشێكی زۆری ئەو پێشكەوتنە سەرسوڕهێنەرەی كە لە كۆماری میللی چین دەبینرێت، داینەمۆكەی حیزبی شیوعی چینە، ئەو حیزبە توانیویەتی تەواوی سێكتەرەكانی كۆمەڵگە و ژیانی ئەو گەلە بكاتە سێكتەری بەرهەمهێن و، لە ئێستادا سەرجەمی كایەكانی ژیانیان خستۆتە بەردەم نوێكردنەوە و، داڕشتنەوە، تاكو كۆمەڵگەیەكی مۆدێرنی بەرهەمهێن بۆ سەردەمی نوێ ئامادە بكرێت.

ناوكی ئەو گۆڕانكاریی و پرۆسە گەورەیەش سەرچاوەكەی لە تێز و بیروڕاكانی “شی جینپینگ” وەردەگرێت، كە بەرلەوەی سەرۆكی حیزب و دەوڵەت بێت، بیرمەندێكی گەورە و تیۆرسێنێكە بە تیرازی جیهانی. گەر لە پلەو پۆستی حیزبی و حكومی بگەڕێین و دابەزینە نێو بیرۆكە و تێزەكانی وەك بیرمەندێك مامەڵەی لەگەڵدا بكەین، تێدەگەین نهێنی ئەو پێشكەوتنە گەورانەی چین، لە بنەڕەتدا بیرۆكەی داهێنەرانە و، شێوازی تازە و سەردەمیانەی  مامەڵەكردنە لەگەڵ كێشەكانی ئیدارە و حوكمڕانی و بەڕێوەبردن و گەشەپێدان لەو وڵاتەدا.

شی جینپینگ، دیدی نوێی هەیە بۆ بیناكردنەوەی بەڕێوەبردن و حوكمڕانی، ئەو لەیەكەم كتێبی خۆیدا” پرۆسەی حوكمڕانی لەچین” كە بەهەموو زمانەكانی دنیا وەرگێڕانی بۆكراوە ” ئێمەش بۆ یەكەمجار وەرمانگێڕایە سەرزمانی كوردی” دیدگایەكی فراوان پێشكەش دەكات بۆ میكانیزمەكانی ئیدارەدانی دەوڵەتێكی گەورەی وەكو چین.

ئەو بەردەوام بۆ ئاڵنگارییەكانی بەردەم كۆمەڵگەی مرۆڤایەتی دیدی تازەتری هەبووە، هاوكات وەك میتۆدێكی ناوازەی گرێدانی فیكرو پراكتیك، بەحوكمی ئەوەی خۆیشی لەڕووی پراكتیكەوە قاڵبووی كایەكانه و، دەزانێت لەكوێدا ئاڵنگارییەكان زەقن و بەحوكمی ئەزمونیش دەتوانێت چارەسەری كردەیی بەرهەمبهێنێت، دێت و پەنجە لەسەر جەوهەری بابەتەكان دادەنێت.

بۆنمونە: دەزانێت لەكوێدا حیزبی شیوعی چین، پێویستی بە دەستكارییە لەكوێدا پێویستی بە بیناكردنەوە و، لەكوێدا پێویستی بەجوانكارییە هەروەها كاتێ ئەم بازنەش فراوان دەكەین بۆ ئاستە جیهانییەكە، دەزانێت لەكوێدا نەتەوەیەكگرتووەكان ئاریشەی قووڵی هەیە و، لەكوێدا پێویستی بە دەستكارییە؟ پەیوەندییە نێودەوڵەتییەكان لەكوێدا پەكیان كەوتووەو لەكوێدا دەستكارییان پێویستە!.

بەكورتی دەتوانین بڵێین:  ئەگەرچی سۆسیالیزمی چین نیگا لە فیكرەكانی ماركس وەردەگرێت، بەڵام تایبەتمەندییەكی ئەم دیدگا نوێیە ئەوەیە، ئەوەندەی تەركیز لە سەر ماركسیزم دەكات وەك چوارچێوەیەكی گشتی، نیو ئەوەندە وەكو دەقی پیرۆز سەیری ناكات، بەڵكو وەكو كەلەپورێكی فیكری مامەڵەی لەگەڵ دەكات و، موتروبەی دەكات بەهەر پێشهاتێكی تازەی یاسایی و كۆمەڵایەتی و تەكنەلۆژی و هەر ئاتاجێكی دیكەی گەشەكردنی بەردەوامی كۆمەڵگەكان.

لەگەڵ ئەو ئاسۆ فراوانەشدا، كەچی پرۆسەی بیناكردنەوەی حیزبی شیوعی وەكو داینەمۆی ئەو پێشكەوتنە سەرسوڕهێنەرە، پرۆسەیەكی بەردەوامە و، ئەو حیزبە لەوەدا توانیویەتی ئەزمونی سیستەمی سەرمایەداری كۆپی بكاتەوە، كە بەردەوام خۆی خۆی ڕەخنە دەكات و خۆی پێشدەخات و لەگەڵ پێشهاتە تازەكاندا خۆی دەگونجێنێت.

هەرچی چوارچێوەی گشتی ئەو حیزبەشە، لەئێستادا لەژێر كۆنترۆڵی دیدگا فەلسەفی و كارگێڕی و ئەزمونە قووڵەكانی “شی جینپینگ” فۆرمەلە دەكرێت، لەتازەترین قۆناغدا، چواردە پرنسیپی بۆ بیناكردنەوەی حیزبی شیوعی چین پێشكەش كردووە، زۆر بەگوشراوی خاڵەكان دەخەمە بەرچاو:

یەكەم: پابەندبوون بەوەی سەركردایەتیكردنی حیزبی شیوعی گرنگترین تایبەتمەندی كرۆكی سۆسیالیزمە بە مۆدیلی چینی.

دووەم:یابەندبوونی ڕەها بە سەركردایەتی یەكپارچە و یەكگرتووی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی شیوعییەوە.

سێیەم: پابەندبوون بە بەڕێوەبردنی حیزب بەگوێرەی دیسپلینی توندوتۆڵ.

چوارەم: پابەندبوون بەوەی هەرگیز پەیامە بنەڕەتییەكەمان لەبیر نەچێتەوە.

پێنجەم: پابەندبوون بەوەی سێكتەری سیاسی حیزب وەك تاكە میكانیزمی سەركردایەتیكردن تەماشا بكرێت.

شەشەم: پابەندبوون بە یەكخستنی فیكر و تۆكمەكردنی مەعنەویاتی ئەندامان بە بیرۆكە تازەكانی حیزب.

حەوتەم: بەردەوام دەمەزەردكردنەوەی گیانی حیزبایەتی و بەهێزكردنەوەی.

هەشتەم: پابەندبوون بە پێكهێنانی ڕێكخراوە تایبەتمەندەكان بە پەیوەندی و هەماهەنگیكردن لەنێوان سەرجەم ئاستەكانی ڕێكخراوەكاندا و، سەپاندی دەستەڵاتی ڕێكخراوەكان بەشێوەیەكی توندوتۆڵ.

نۆیەم: دروستكردنی پۆلی كادیرە بەرزەكان، ئەو كادیرانەی دەتوانن ئەركی هەرە گەورەی ڕێنیسانسی مەزنی نەتەوەی چین ڕاپەڕێنن.

دەیەم: پابەندبوونی درێژخایەن بە دروستكردنی میكانیزمی ڕێكوپێكی كاركردن لەهەموو لیڤڵەكاندا.

یانزدە: بەڕێوەبردنی هەموو كایە حیزبییەكان و هەموو كاروبارەكانی حیزب وهەموو ئەندامانی حیزب بە میكانیزمێكی توندوتۆڵ.

دوانزدە: پابەندبوون بە پێشخستنی میكانیزمێكی توند، بەجۆرێك مسۆگەری ئەوە بكات كە هیچ كەسێك بوێری ئەوەی نەبێت دەست ببات بۆ گەندەڵی، هەروەها بوارێكیش بۆ هەبوونی گەندەڵی نەهێڵێتەوە و، وابكات كەسەكان خۆیان لێی دوور بكەونەوە.

سیانزدە: پابەندبوون بە ئیدارەدانی حیزبەوە بەگوێرە ڕێسای توندوتۆڵ.

چواردە: پابەندبوون بە پراكتیزەكردنی بەرپرسیارێتییە سیاسییەكانی بەڕێوەبردنی حیزب.

دوا پرسیاریش بۆ ئەم بابەتە ئەمەیە: ئایا حیزبێك كە ئەركی ڕێنیسانسێكی شارستانی گەورەی وەك ئەوەی لە چین دەگوزەرێت لە ئەستۆی بێت، باشترین ڕێكار ئەوە نیە كە میكانیزم و پرنسیپەكانی خۆی لەسەرەتاوە تۆكمە بكات؟ حیزب چۆن بە ستراكتۆرێكی فشەڵەوە دەتوانێت سەركردایەتی ڕێنیسانی نەتەوەیەك بكات؟