بەغدا-د. ساری تەحسین
لە میانی سەردانێکی مەیدانیدا کە لەلایەن کۆمپانیای نەوتی “ناوڕاست” ڕێکخرا و، تریایدا ژمارەیەك میدیاكار و میدیای بەناوبانگ بانگهێشتکرابوون، کۆمپانیاکە دوایین پێشهاتەکانی بەکارهێنانی زیرەکی دەستکردی لە کێڵگە نەوتییەکانی ڕۆژهەڵاتی بەغدا بۆ میدیاكان نمایشكرد. لەژێر ڕێنمایی کۆمپانیای “میدڵ ئۆیل” و کۆمپانیایەکی چینی تایبەتمەند لە جێبەجێکردنی پرۆژەکە بەپێی ئەو میکانیزمە مۆدێرنەی کە لەم پرۆژەیەدا پەیڕەوی لێدەكرێت.

سەردانە مەیدانییەكە کۆمەڵێک گەشتی بۆ پانێڵە زیرەکەکانی کۆنترۆڵکردن لەخۆگرتبوو، لەوسێكتەرانەدا سود لە زیرەکی دەستکرد وەردەگرن، کە ئاگادارکردنەوەی پێشوەختە دەداتە سەرپەرشتیارانی پڕۆژەکان لە ئەگەری هەر هەڵەیەکی لەناکاو یان تەکنیکی، هەروەها کۆنترۆڵکردنی ئەلیکترۆنی دەرهێنانی نەوت لە کێڵگەکان و ناردنی بۆ لایەنە پەیوەندیدارەکان.

هەناردەکردنی نەوت
بەهای هەناردەی نەوتی عێراق بۆ چین لە ساڵی 2024 زیاتر لە 38 ملیار دۆلار بووە.
بەپێی ئەو داتا و ئامارانەی دەست ئەلزەمان کەوتوون، هەناردەی نەوتی عێراق بۆ چین ٣٨ ملیار و ٢٢١ ملیۆن و ٩٣٩ هەزار دۆلار بووە، لە کاتێکدا بڕی نەوتی هەناردەکراو ٦٣ ملیۆن و ٨٣٥ هەزار و ٢٢٨ تۆن بووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، ڕێژەی گەشەی ساڵانەی ئەو هەناردەکردنانە لە ماوەی چوار ساڵی ڕابردوودا گەیشتووەتە 18%، هەروەها ئەم پشکەش 35%ی كۆی هاوردەی نەوتی چین پێکدەهێنێت.
هەروەها زیاتر گوتی: نەوتی خاو زۆربەی هەناردەكردنەكە پێکدەهێنێت بە بەهای 36 ملیار و 966 ملیۆن و 663 هەزار دۆلار، كۆی گشتی بەهای نەوتی هەناردەکراو و نەوتی وەرگیراو یەک ملیار و 196 ملیۆن و 196 ملیۆن دۆلار بووە، لەکاتێکدا بەهای کۆی نەوت و قیر و غازی نەوت 59 ملیۆن و 79 ملیۆن دۆلار بووە هەزار دۆلار.
زانکۆی نوێ
نەعیم ئەلعەبودی وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی داوای دامەزراندنی زانکۆیەکی عێراقی – چینی کرد کە تایبەت بێت بە زیرەکی دەستکرد.
وەزارەتەکە لە بەیاننامەیەکدا ئاماژەی بەوەکردووە، “ئەمڕۆ ئەلعەبودی لەگەڵ “کوی وی” باڵیۆزی کۆماری میللی چین لە بەغدا کۆبووەتەوە و، گفتوگۆیان لەسەر ڕێگاکانی پەرەپێدانی هاوبەشی زانستی و پەروەردەیی نێوان زانکۆکانی هەردوو وڵات کرد”.
لە میانی دیدارەکەدا، ئەلعەبودی جەختی لە گرنگی فراوانکردنی بوارەکانی هاوکاری ئەکادیمی هاوبەش کردەوە، داوای دامەزراندنی زانکۆیەکی عێراقی و چینی کرد کە تایبەتە بە زیرەکی دەستکرد و تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی دیجیتاڵی. هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە وەزارەتەکە بەردەوامە لە ستراتیژی خۆی بۆ هەمەچەشنکردنی سەرچاوەکانی زانیاری و کردنەوەی ئەزموونە جیهانییە پێشەنگەکان لە بوارەکانی زیرەکی دەستکرد و داهێنانی تەکنەلۆژی.
لای خۆیەوە باڵیۆزی چین پابەندبوونی وڵاتەکەی بە هاوکاریی هاوبەشی ئەکادیمی لە بوارەکانی پەروەردە و تەکنەلۆجیا دووپاتکردەوە، بەخێرهاتنی خۆی بۆ هەنگاوی دامەزراندنی دامەزراوەیەکی ئەکادیمی تایبەت بە زیرەکی دەستکرد دەربڕی کە بەشداربێت لە پەرەپێدانی ژێرخانی زانست و خزمەتکردنی ئامانجەکانی گەشەپێدانی بەردەوام.