بەغدا – ساری تەحسین

تسوی وی باڵیۆزی چین لە عێراق ڕایگەیاند، قەبارەی هاوکارییەکانی چین و عێراق لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا گەیشتووەتە 50 ملیار دۆلار.
لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا وتی، “هاوکاریمان لەگەڵ عێراق هەیە لە بواری گواستنەوە، پیشەسازی، تەندروستی، و قوتابخانەکان، هەروەها لە بواری پەیوەندییەکان و گۆڕینی دیجیتاڵیشدا چاوەڕوانی هاوکارییەکی نزیکتر لە بوارەکانی سەردەم و بەهێزکردن دەکەین هاوکاری لە بوارە بەردەوامەکاندا”.
ئاماژەی بەوەشکرد، (هەموو بوارەکانی هاوکاری لەگەڵ عێراق پەیوەستە بە بەدەستهێنانی دەستکەوتی هاوبەش بەگوێرەی ئەو پێداویستیانەی عێراق داوای دەکات و هاوکات بەشدارن لە بەرزکردنەوەی پرۆسەی ئاوەدانکردنەوە و وەبەرهێنان).
ڕوونیشی کردەوە کە (مامەڵەی بازرگانی لەگەڵ یوانی چینی پەیوەندی بە چوارچێوە سیاسییەکانی وڵاتێک یان وڵاتێکی ترەوە نییە، و پێمان وایە بەکارهێنانی ئەو یوانە لە مامەڵەی بازرگانی لەگەڵ عێراقدا هاتووە بۆ دابینکردنی پێداویستییە سروشتییەکانی ئەو دوو وڵاتە)، ئاماژەیە کە (بەکارهێنانی دراوە ناوخۆییەکان لە مامەڵە بازرگانییەکاندا شتێکی باشە و پێشکەوتنی ئابووری نیشتمانی بەرز دەکاتەوە)، بەردەوامە (هەوڵەکانمان داوە هەروەها پشتگیریمان کردووە لە کەمکردنەوەی کرێی بەڵگەنامەکان و هەماهەنگی ئاڵوگۆڕی کولتووری لە ماوەی ساڵی ڕابردوودا، هەروەها چالاککردنی ڕۆڵی کونسوڵخانەکان.
باڵیۆزەکە دووپاتی کردەوە، “ئێمە هەڵوێستی نزیکمان لەگەڵ لایەنی عێراقی هەیە سەبارەت بە دۆخی نوێی سوریا”، ئاماژەی بەوەشکرد، “ژمارەیەکی زۆر زۆر کۆمپانیای چینیمان هەیە کە لە ناوخۆی عێراق کاردەکەن، ئەمەش بەڵگەیە بۆ بەهێزی هاریکاری و پەیوەندی جێگیر لە نێوان هەردوو وڵات”.
لە درێژەی قسەکانیدا وتی، “دوای ئەوەی محەمەد شیاع سودانی پۆستی سەرۆکایەتی حکومەتی عێراقی وەرگرت، چین هەوڵەکانی حکومەت بۆ بەرزکردنەوەی سەقامگیری و ئابووری و ئاوەدانکردنەوە و چاکسازیی کەرتەکان لەبەرچاو دەگرێت و گەشەسەندنی بەرچاو لە هەموو شارەکاندا هەیە هەروەها ئا کەمبوونەوەی ڕێژەی بێکاری”، ئاماژە بەوە دەکات کە “پڕۆژەی ڕێگای گەشەپێدان سەرنجی لەسەر بنیاتنانی دەوڵەتە و دەگۆڕێت “عێراق دەگۆڕێت بۆ وڵاتێکی کراوە و هاوکاری بازرگانی لەگەڵ وڵاتانی جیهان بەرز دەکاتەوە، ئێمەش پشتیوانی ڕێبازی گەشەپێدان دەکەین” جەختیشی لەوە کردەوە کە “رێڕەوی گەشەپێدان هێشتا لە قۆناغی دابەشکردنی پڕۆژەکاندایە لە ئێستادا، و بە هەمان شێوە، پڕۆژەی پشتێن و ڕێگای ئاوریشم سنووردار نییە بە پەڕینەوەیەکی دیاریکراو، و توانای زۆر هەیە.” بۆ بەرزکردنەوەی هاوکاری نێوان ڕێگای گەشەپێدان و پشتێن و ڕێگای ئاوریشم، سەبارەت بە پڕۆژەی گەورەی بەندەری ئەلفاو، کۆمپانیا چینییەکان کار بۆ پاککردنەوەی ڕێڕەوی ئاوەکە و دابینکردنی ئاسن و پۆڵا بۆ شاری بەسرە ئەنجام دەدەن.
باڵیۆزەکە لە کۆتاییدا وتی: ساڵی ڕابردوو ئابووری چین گەشەیەکی ناوازەی بەدەستهێنا بە ڕێژەی 5% و بەپێی خەمڵاندنی سندوقی دراوی نێودەوڵەتی ڕێژەی گەشەی ئابووری جیهانی گەیشتە 3.2%.